

D3823

རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དེ་ཉིད་དང་། སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་སེང་གེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།[་]@། །ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བཞུགས། @##། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདེ་བར གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུ་ན་གཉིས་ཏེ།མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་དང་། སྙིང་པོའི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་གསུམ་གྱིས་ནི་གང་ཟག་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། བདུན་བརྒྱ་པ་ ལ་སོགས་པས་ནི་སྙིང་པོའི་དོན་གཙོ་བོར་སྟོན་ཏོ།།ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱས་འབྲིང་གསུམ་གྱིས་གཙོ་བོར་མངོན་རྟོགས་བསྟན། ཡང་སྙིང་པོའི་དོན་ཤུགས་ལ་བསྟན། བདུན་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པས་གཙོར་སྙིང་པོའི་དོན་བསྟན། མངོན་རྟོགས་ཞར་ལ་བསྟན་ཏོ། །འདིར་ཡང་སྙིང་པོའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་འདི་ཡང་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ལྟར་ན་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་མདོ་འདིའི་དོན་མ་ལུས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་བརྒྱད་ཀྱང་གླེང་སློང་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ལ སོགས་པས་མདོའི་དོན་གཞན་དུ་ཡང་བཤད་པ་ཡོད་དེ།མདོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་། མདོ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ་། གླེང་སློང་བ་དང་གླེང་གཞིའོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཚིག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དང་། མདོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་སྔོན་བྱུང་བ་དང་། རྗེས་འཇུག་སྟེ། གླེང་བསླང་བའོ། ། གླེང་གཞི་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གླེང་གཞིའོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་མདོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་དང་། མདོ་འདི་ལ་ཡོད་པ་གཞན་ལ་མེད་པའོ། །ཐུན་མོང་ལ་བཞི་སྟེ། དུས་དང་སྟོན་པ་དང་། གནས་དང་འཁོར་རོ། །ཁྱད་པར་གྱི་གླེང་གཞི་ལ་གཉིས་ཏེ། གཙོ་བོ་དང འཁོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་པའོ།།དེ་ནི་བསྡུས་དོན་ནོ། །དགོས་པའི་དོན་ནི་སྡུད་པ་པོ་རང་ཉིད་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་དེ་ཙམ་ན་སྟོན་པ་འདི་ལ་འཁོར་འདི་རྣམས་དང་གནས་འདིར་ཐོས་སོ་ཞེས་དཔང་པོ་དང་དན་རྟགས་དང་བཅས་པའི་ཚིག་བརྗོད་ན། འོ་ན་འདི་བཤད་པ་འདི་ བདེན་ནོ་ཞེས་སྡུད་པ་པོ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དབང་དང་དན་རྟགས་ཞིབ་པས་ཁོའི་དེ་བདེན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། །དད་ལྡན་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ། །རང་ཉིད་ཚད་མར་རབ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །སྟོན་པ་དང་ནི་ འཁོར་དབང་པོ།།ཡུལ་དང་དུས་སོགས་བསྟན་པ་ཡིན། །སྡུད་པར་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་དུ། །ཡུལ་དང་དུས་སོགས་བསྟན་པ་ནི། །དཔང་པོར་བཅས་པའི་ཚིག་བརྗོད་ན། །རང་ཉིད་ཚད་མར་འགྲོ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དོན་དང་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ནི་གསལ་ལོ། །དེས་ ན་མདོ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བརྒྱད་སྟོང་པའི་བསྡུས་དོན་ན་བསྟན་ཏོ།།ལྷག་མ་ནི་མཐུན་ནོ། །འདིར་དྲི་མ་མེད་པའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་དེ་བཀག་སྟེ། རང་གི་ལུགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་དང་པོ་སུན་འབྱིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱོན་གཉིས་ཏེ། མི་ནུས་པ་དང་དབང་པོར་མི་འགྱུར་བའོ། ། དེ་ལ་མི་ནུས་པ་ནི་དགོས་པ་དེ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། ད་ལྟ་ནི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་རང་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་སྨོས་སོ།

印度堪布亲自与译师比丘僧格坚赞校对并确定。


《般若心经释》。顶礼般若波罗蜜多。如来所说第二法轮的一切义理总摄为二：现观义和心要义。其中，广中略三种般若经主要是针对三种根机的人而宣说现观为主，而七百颂等则主要宣说心要义。道的现观是以智慧的所缘为主要宣说。其中广中略三经主要宣说现观，也间接宣说心要义，七百颂等主要宣说心要义，附带宣说现观。此处也是宣说心要义，而且根据毗摩罗密多的观点，以八义宣说此经的全部义理。八义即'引起'等，是对经文内容的安立。其中，法称论师等也有其他解释经义的方式：经的生起因缘和经的正文。第一分为引起和缘起。这两者的区别是：文字生起的缘和经典生起的因。即前已发生和后随起，是引起。缘起分二：共同和特殊缘起。这两者的差别是：一切经典共有的和唯此经所有而他经所无的。共同者有四：时间、导师、处所和眷属。特殊缘起有二：主尊和眷属入三昧。这是略义。
所需义理是为了使结集者自身成为量士夫，即在某时，于此导师、此等眷属和此处所闻，如果说明具有见证、标记的语言，那么'此所说确实'，就会对结集者生起信任，就像世间上也是通过详细的权威和标记而了知'他说的是真的'一样。如法称论师所说：'为令具信入，支分自成量，说示导师及，眷属境时等。结集者世间，说示境时等，具证言说时，自身即成量。'这些文义和文字的安排是明显的。
因此，《八千颂般若经》的略义中说明应当如是解释一切经典。其余相同。这里，无垢友破除彼说，为明自宗，首先破斥。其过失有二：不能和不成为权威。其中不能是指不能成办所需，即现在是为令随信行者趣入的支分而建立自身为量士夫而说此。

 །དཔང་པོའི་དགོས་པ་ཡང་ཕྱིས་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ཙམ་ན། དེ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན་རྫུ་འཕྲུལ་དང མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདོའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ།དཔང་པོ་འགའ་ཞིག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ལ། ཁ་ཅིག་གཞན་ན་བཞུགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། ཟབ་ཅིང་མཐའ་ཡས་མདོ་སྡེ་ཡི། །དཀོན་མཆོག་ཐོས་པའི་སྲེད་པ་ཡིས། །འཇིག་ རྟེན་ཁམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ།།དོན་བྱེད་པར་ནི་འགྲོ་ཕྱིར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འདི་ན་བཞུགས་ཀྱང་མཐོང་བའི་སྐལ་བ་མེད་དོ་། །འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱོན་གཉིས་པ་དེ་དགོས་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་སུ་ཆུག་ཀྱང་དཔང་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །དཔང་པོར་ འགྱུར་བ་ལ་འདི་དང་འདི་དག་སྟེ་ཞེས་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་མིང་བསྟན་པས་དཔང་པོར་འགྱུར་བར་འདོད་ན།རབ་འབྱོར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་མིང་བསྟན་པས་དེ་ལྟར་དཔང་དུ་འགྱུར་བ་ལ་རག་ན། མདོ་འདི་བཞིན་དུ་འཁོར་གྱི་མིང་མེད་པ་དང་དཔང་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེས་ན་ འདི་ལྟར་བཤད་དེ།སྔོན་བྱུང་བའི་གླེང་གཞི་དང་བཅས་པའི་མདོ་བཤད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་དེའི་གླེང་སློང་བར་བྱེད་པ་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་དབྲི་བསྐྱུངས་མེད་པར་ཡང་དག་པར་ཐོས་པར་བསྟན་ཏེ། དེས་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པར་ ཤེས་པས་སྡུད་པ་པོ་ལ་ལེགས་པར་རྣ་བ་གཏོད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ད་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་མདོ་འདི་འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་དེ་རྩོམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་དུས་གཅིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་སྐབས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་མདོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་ནས་བསྟན་པར་གཏོགས་པ་འདུས་པ་སྟེ།དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཉན་པའི་སྐལ་པ་ཡོད་པ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གཏོགས་པ་འདུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་གླེང་ གཞི་གང་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་གླེང་གཞི་དེ་གཉིས་རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་རྩོམ་པ་འབྱུང་བའི་མདོ་གང་ཞེ་ན། དྲིས་པ་དང་ལན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བའི་བར་ གྱིས་བསྟན་ཏོ།།འོ་ན་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་གསུངས་པར་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བཤད་པ་འདི་ཅང་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་འཁོར་གྱི་ལོག་རྟོག་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐུན་འགྱུར་བྱིན་པའོ། །འོ་ན་འདི་ཡང་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོ་བའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་པས། སངས་རྒྱས་གཞན་ པས་འོད་ལ་སོགས་པ་ཆུང་བས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་ལ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འདི་གཉིས་ནི་མཐུན་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ བ་དང་སྦྱར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་བཤད་པ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེས་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནི་སྤྱིའི་དོན་བསྡུས་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ལ་དྲིས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་དོན་ནི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གང་ལ་ལ་འདོད་པ་སྟེ། བྱེ་ བྲག་སྒྲུབ་པ་དང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ།

证人的必要性是为了当后来对此产生怀疑等时，就要依靠他们。如此，获得神通和证悟的人们不可能确定经典的意义，因为有些证人已入涅槃，有些则住在他处。如同所说：'以闻甚深无边经典之宝的渴求，为利益一切世界而前往。'有些虽住于此处但无缘得见，如大迦叶等。
第二个过失是即使能够完成这个必要性，也不会成为证人。如果认为通过指出'这些是某某'等方式列举眷属的名字才能成为证人，那么像'须菩提'等直接提到名字的才能成为证人的话，像这部经典这样没有列举眷属名字的又如何能成为证人呢？
因此这样解释：在解说具有往昔因缘的经典之前，作为引言而说'如是我闻'。这表明完整无缺地如实听闻，由此眷属们知道无颠倒地教授，因而对结集者专心倾听等。
现在开始阐述依何因缘而说此经的时机，其开端即'一时，世尊'等。那么，依此等时机所说经典的对象是什么样的补特伽罗呢？为显示这点而说明所属的集会：'与大比丘僧众'等，这是指具有听法因缘的会众。
特殊的因缘是什么呢？'尔时'等说明主尊和眷属入定的两种情况。那么，以这两种因缘为基础而宣说的经典是什么呢？以问答二者显示，从'尔时'直至'应如是学'之间的内容。
为了遣除眷属们认为这不是如来所说而是观自在所说的邪见，释迦牟尼亲自予以随喜印可。又，由于这是在五浊兴盛时期成佛，是否如其他佛陀的光明等较小那样而有所不同？对此疑虑，'诸如来亦随喜'表明确实如是。这两者是随喜印可。
或者，'诸如来亦'是与随喜相连。如是对宣说宝贵经典生起欢喜而随喜，即'世尊'等。这是总义略说。其中提问即'尔时'等。此中所说的所依补特伽罗是任何具有意乐者，即修行和发心的菩萨。

།ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཚོགས་ལམ་དང་། སྦྱོར་ལམ་དང་། མཐོང་ལམ་དང་། བསྒོམ་ལམ་དང་། མི་སློབ་པ་ལའོ། །འདི་ལྔ་ཡང་བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ།།དེ་ལ་གདམས་ངག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རིགས་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་ལམ་ལྔ་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་ནི་ལམ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། དབང་པོ་ རྟུལ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་།རྣོན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ནི་ལམ་ལྔ་ལ་སློབ་པའི་ཚེ། ལམ་རེ་རེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལམ་ལྔ་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་བཅུར་ འགྱུར་རོ།།དབང་པོ་རྣོན་པོ་ནི་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཡིན་ལ་དེའི་དོན་དུ་སྔར་དོན་བཅུར་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་བསྡུས་ནས་སྔགས་ཀྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལན་བཏབ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་ན་འདི་གཉིས་ཀ་ཡང་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་གཉིས་སུ་ ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་གསང་སྔགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། མ་གསངས་ཀྱང་གསངས་ཏེ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གསང་བ་དང་མི་གསང་བ་ནི་བློ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ལ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་ པར་མེད་ལ།སྟོན་པ་ལ་ཡང་དཔེ་མཁྱུད་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་ཡང་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་དེ་ཉིད་སྔ་མ་ལ་ཡང་གསང་སྟེ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་མདོ་ལ་རྟེན་རིགས་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གིས་བྱང་ཆུབ་ མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པས་དེ་བཤད་པ་ནི།ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བོས་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་རིགས་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་བསྟན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་ འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་།འདུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་བཤད་དེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་མ་ཕྱེ་བར་སྤྱིར་བསྟན་པའོ། །དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ལན་བཅུ་ཡང་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་ འགྲེལ་པ་ལས་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་བཤད་པ་དེས་དོན་གྱི་ཁོག་དབུབ་པར་བྱ་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་། དངོས་པོ་མཐའི་དམིགས་པ་ དང་།དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པའོ། །འདི་བཞིས་ཚོགས་ལམ་དང་། སྦྱོར་ལམ་དང་། མཐོང་ལམ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་བཞི་རིམ་བཞིན་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་བསྒོམ་ལམ་ནི་དམིགས་པ་སྔ་མ་གསུམ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་མ་གཏོགས་པ་དམིགས་པ་ལྷག་མ་གཞན་མེད་ པས་ལོགས་སུ་མ་བསྟན་ཏེ།དེ་སྐད་དུ་ཡང་མགོན་པོ་བྱམས་པས། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་མཐོང་བའི། ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ལ། ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་། འཇལ་དང་ངེས་རྟོག་བསྒོམ་པའི་ལམ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལྷག་མཐོང་ གི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།

如何修学，即在资粮道、加行道、见道、修道和无学道。这五者即是意乐、加行、现证、修持和证悟的自性。
其中教授是这样的：具有种姓的补特伽罗发菩提心后，如何修学五道的意义。答案分为五道，开示后成为十一种。
其中又分为二：针对钝根者和针对利根者。其中钝根者在修学五道时，就每一道而言都需要完整宣说一切相，依此而分别五道修学方式则成为十种。利根者则提纲挈领即可了知，为此将前述十义归纳后为密意而说，如此则答案成为十一种。
总的来说，这两者都是利根，但由于其中也有差别故分为二。此处对钝根者所说的内容，相对其他钝根者而言也成为密咒，因为虽未秘密却如同秘密而说。
而秘密与否在于心智，对于所说的事物本身并无差别，对于说法者也无偏袒之处。因此此处所说密咒之义，对前者也如同秘密而说，故具足密咒的词义。
其中首先依经，具种姓补特伽罗发无上菩提心是生起道的所依补特伽罗，对此的解释是：呼唤'舍利子'后说'善男子或善女子'表示具种姓补特伽罗，'甚深般若波罗蜜多'和'欲行此行'二者分别说明所缘境和意乐相发心，依次第而说。
这是未分利钝根而总说。针对钝根者的十种答案，也应以《圣解深密经》所说四种所缘来贯通其义：有分别影像胜观所缘、无分别影像止所缘、事边际所缘和所作成就所缘。
应知这四者依次表示资粮道、加行道、见道和无学道四者。此处修道即缘前三种所缘，除此之外别无其他所缘故未单独宣说。
如弥勒怙主所说：'决择分及见道，以及修道自身，数数作意及，度量决定修道。'
其中有分别影像胜观所缘，以'应当如是观察'来说明。

།འདིས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ། །མཐོང་ལམ་དུ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་དམིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་མེད་ལ། འདིར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པར་ཞེན་ཅིང་རྟོག་པར་བྱེད་པས་ནའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མི་འདྲ་བ་འམ་སྣ་ཚོགས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པས་ན་ལྷག་མཐོང་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། མཐོང་ལམ་དུ་སྐྱེ་བའི མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཡིན་པས་ན།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དྲིས་པའི་སྐབས་ནས་ཀྱང་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་ ལམ་སྐྱེས་པ་ལ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ངེས་འབྱེད་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་མདོའི་ཚིག་འདིས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཐོས་བསམ་ གྱི་ཤེས་པ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ནས་དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་རྟོག་པ་དེ་ལྟར་མི་རྟོག་ཅིང་གཅིག་ཏུ་ནང་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་བསྡུས་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་མཐོང་ལམ་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ཀྱང་ཞི་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ གཟུགས་བརྙན་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་དམིགས་པ་གཉིས་བཤད་ནས། ད་ནི་གསུམ་པ་དངོས་པོའི་མཐའི་དམིགས་པ་སྟོན་ཏེ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་མཐའ་ནི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་དེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོའི་ མཐའ་ལ་དམིགས་པའོ།།འདི་ནི་མཐོང་ལམ་མོ། །དེ་ལ་ཡང་གསུམ་ཏེ། དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པ་དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་དང་། རྣམ་པ་དེས་རྣམ་པར་བལྟས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ བསྟན་པ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་།མཐའ་དང་། དེ་ལ་དམིགས་པ་གསུམ་བསྟན་པས་མཐོང་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་བསྟན་པའོ། །ཚིག་དོན་ནི་འགྲེལ་པ་ནས་གསལ་ལོ། །དམིགས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པ་གང་གིས་ཞུགས་ན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ཞེ་ན།གཟུགས་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དང་། གྲངས་ངེས་པ་དང་། གོ་རིམས་ངེས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་གསལ་ལོ། །གྲངས་ངེས་པ་ནི་འདིར་སྙིང་པོའི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ལ། སྙིང་པོའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡང་ རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡང་ཟབ་མོའི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དང་། སྤྱིའི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ གཉིས་བཤད་པས་ལྟ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་གཉིས་སུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ཡིན་པས་དེ་བཤད་དོ།

这是说明在资粮道阶段存在的对真实性进行各别观察的智慧。在见道中由于了悟一切所缘平等性，故无有观察所缘为种种相，而此处由于对空性等执著为事物中实有种种相而作观察。
分别即是作不同或种种的观察。如是观察的智慧由于无有等持，故唯是胜观的自性，由于是在见道中生起的无分别影像，故称为有分别影像胜观所缘。因此'应当观察'即是说明应当各别观察种种相。从问答处也有解说。
如是生起资粮道后，无间隔其他心识而生暖等决定，故此经文也说明了无分别影像止所缘。其中无分别即是不像前述闻思智慧向外观察种种所缘那样观察，而是专注于内收摄观察。虽然没有如同通达一切法平等性的胜观在见道中生起那样，但由于具有止的自性，故为无分别影像止所缘，如前所述。
如是说明两种所缘后，现在说明第三事物边际所缘。其中事物即是色等。其边际即是自性或法性。缘于彼即是缘于事物边际。这是见道。其中也有三种：所缘、趣入彼所缘的行相、以彼行相观察的果。其中'于彼五蕴应当反复观察自性空'，如前所说，由说明事物、边际及缘于彼三者，故说明见道所缘。词义从注释中明了。
若问以何行相趣入彼所缘时能成为如实观察、无颠倒观察？即'色空'等。此中也有三种：各别行相的性相、数量决定、次第决定。其中第一明显。数量决定是此处说明心要义，心要义的主要内容即是三解脱门。三解脱门也由八种甚深义摄持：事物的自性空性与解脱门空性，以空与无相二者也说明了以自性空与共相空二者，从见解的角度而言，一切空性义都摄于这两者中，故作此说明。

།མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རྒྱུ་ཡང་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུར་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུ་འབྲས་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ སུ་འདུས་པ་ཡིན་པས་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་མེད་པ་སྟེ།རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སྨོན་པའི་ཡུལ་གཉིས་ཏེ། སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་སྨོན་པའོ། །དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཐར་ པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ།དགག་བྱ་བརྒྱད་བཀག་པའི་རྣམ་པ་ཡང་བརྒྱད་ཁོ་ནར་ངེས་སོ། །དེ་ནི་གྲངས་ངེས་པའོ། །གོ་རིམས་ངེས་པ་ནི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྔོན་ལ་བསྟན་ལ། དེ་ནས་མཚན་མ་མེད་པ་ཐ་མར་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །འདིར་དེ་ ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་ལ། དེ་གསུམ་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་གསུམ་རིམ་བཞིན་དུ་བསྟན་ལ་གྲངས་ངེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་རིམས་ཀྱང་ངེས་སོ། །དེས་ན་མདོ་འདིའི་བཤད་བྱ་གཙོ་བོ་ཡང་ཟབ་པའི་དོན་བརྒྱད་པོ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ དྲི་མ་མེད་པའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བཤད་དོ།།ད་ནི་དམིགས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པ་འདི་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་བལྟས་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་བལྟས་པ་ནའོ།།དེའི་ཚེ་ནི་དེའི་དུས་ན་སྟེ། རྣམ་པར་བལྟས་པའི་དུས་ནའོ། །འབྲས་བུ་ཅི་འབྱུང་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའོ། །དེས་ན་དམིགས་པ་དེ་ ལ་རྣམ་པ་འདི་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་འདི་འདྲ་བ་སྐྱེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།དེ་ལྟར་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་པ་ལ། བསྒོམ་ལམ་སྐྱེ་བས་དེ་སྟོན་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འགྲེལ་ པ་ན་གསལ་ལོ།།དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་ལས་དེ་མ་བསྟན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་སྤོང་བ་ཆེ་བ་སྟོན་པ་ནི་བསྒོམ་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་པ་ལ་སྤོང་བ་ཆེ་བར་འདོད་པ་ན། དེ་ནི་བསྒོམ་ལམ་དང་འབྲེལ་པར་ ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བསྒོམ་ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཡང་འདིར་སྤོང་པ་ནི་ལན་ཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སེམས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མཐར་ཕྱིན་ཏོའི་བར་གོ་སླའོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ རོ།།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་སངས་རྒྱས་ནི་ཡིན་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནས། ས་བཅུའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེའི་ལམ་ན་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པར་འགྲེལ་པ་ནས་གསལ་ བར་བཤད་དོ།།འདིར་ནི་མདོ་ལས་རྟོགས་པ་ཆེ་བ་དང་སེམས་དཔའ་ཆེ་བ་གཉིས་གཙོར་བསྟན་པའི་ཞར་ལ་བར་མ་ཆོད་པའི་རྒྱུ་འདི་ཡང་ཞར་བྱུང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

无相是远离因相，因也是依据果而安立为因，这又可归纳为烦恼因果和清净因果两种，所以是无生、无灭、无垢、无离垢，如是依次。无愿是对果位无所希求的境界有二：希求远离过失和具足功德。远离这两者即是无愿。因此，三解脱门的自性中，所破八种之对治的行相也唯定为八种。这是数量决定。
次序决定是：在一切经中，如来首先宣说空性解脱，其次是无相，最后是无愿。此处即由此而决定。佛陀的见解、行为和果位三者次第生起，对治执著这三者的对治法也依次宣说，数量决定即由此而次序也决定。因此，此经所诠释的主要内容即是这八种甚深义，这是无垢善知识所说。
现在为了显示以这八种行相观察所缘境的果位智慧显现如何生起，因此说：'舍利子，因此当时于空性'等。'因此'是指以如前所说诸行相观察彼所缘时。'当时'即是其时，也就是观察之时。问：生起何果？答：'于空性中无色'等，即于见空性时生起不真实执著色等的智慧。因此，对彼所缘通过这八种行相修习，生起如是空性显现的智慧，这是显示见道之果。
如是生起见道后，修道生起，为显示此说：'舍利子，因此'等，解释中明了。其后无间道金刚喻定生起，但未说此而说佛地大断，是因为认为断除修道二障为大断时，为了了知此与修道相关而在修道之后宣说。此处断除是一次性的。从'心无障碍'到'究竟'易解。为显示无间道而说'三世中'乃至'依止'。
关于'一切佛'，此处虽是佛但非圆满正等觉佛，如经中所说，是安住十地差别道的菩萨。其道即是金刚喻定，如注释中明确解释。此处经中主要显示大觉悟和大菩萨二者，顺便也显示了此无间因。

 །དེ་ལྟར་སྤངས་པའི་བདག་ཉིད་བསྟན་ནས། རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་མཁྱེན་པ་དང་ཇི་ལྟར་མཁྱེན་པ་སྟེ། སེམས་དཔའ་ཆེ་བ་དང་རྟོགས་པ་ཆེ་བ་གཉིས་ཡིན་པས་ལན་གཉིས་སུ་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་། དེ་ རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་།འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱུ་རུ་ར་ལག་མཐིལ་དུ་བཞག་པ་ལྟར་མཁྱེན་པའོ། །ཡང་དག་པར་མཉམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་སྟེ།འགྲེལ་པ་ནས་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཚོགས་ལམ་སྦྱོར་ལམ་གཉིས་ལ་ལན་རེ་རེ་དང་། མཐོང་ལམ་ལ་གསུམ། བསྒོམ་ལམ་ལ་གཅིག་།བར་ཆད་ མེད་པའི་ལམ་ལ་གཅིག་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལན་བཏབ་པ་བཅུས་ལམ་ལྔ་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་དུ་བཤད་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ལམ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཤེས་པའི་དོན་དང་སྐྱོབ་པའི་དོན་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དང་། སྔགས་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་དང་། དེ་ནི་ལན་བཅུ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དྲི་བའི་སྐབས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།དགེ་སློང་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །མར་མེ་མཛད་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ལ། །གསོལ་བཏབ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན། །དེ་དོན་བདག་གིས་གཞུང་དུ་བྲིས། །དེང་སང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་འདིར། །སྔར་གྱི་ལུགས་ངན་ལ་ཞེན་པས། །ད་དུང་དམ་པའི་གདམས་ངག་ལ། །ལེགས་བཤད་ཡིན་པར་མི་ཤེས་ཀྱང་། ། འོན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ལྡན་པ་ལ། །ཕན་སྙམ་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པས་བྲིས། །རྒྱལ་ཡུམ་ལེགས་པར་རྟོགས་བྱེད་ཅིང་། །སྡང་བས་སྨྲ་བར་མ་གྱུར་ཅིག། །རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

如是宣说断除的自性之后，为宣说证悟的自性二种，故说'无上'等。其中有二：遍知所知和如实了知，即大菩萨和大证悟二者，故安立为二次。
其中'无上'是指所缘境、随行因及所得果无上，此三者显示遍知智慧，具足此三者故能如掌中庵摩勒果般了知一切所知事物。
'于正等菩提现前圆满成佛'是显示如实了知智慧，如释中明显宣说。如是，依钝根者而言，于资粮道和加行道各一次，见道三次，修道一次，无间道一次，佛地三次，如是十次答复善说五道修学之理。
今依利根者略说般若波罗蜜多义为密咒义，即'舍利子，是故'等。了知彼等五道之义和救护之义，及彼二者之功德，并咒语之解释，此为第十一次。此为显示圆满回答'如何修学'之问，故说'如是应当修学'。
比丘善慧智，祈请燃灯吉祥智，善说此义，我将其义写成论典。
如今此藏地，因执著昔日恶习，虽于圣者教诫，尚不知为善说。
然为具慧者，思利悲心而写。愿善解佛母，勿以嗔心而说。
印度堪布燃灯吉祥智慧与译师比丘戒胜译校润定。

